Bevolking
De Surinaamse cultuur is uniek ten opzichte van de overige culturen in Zuid-Amerika en het Caraïbisch gebied. Naast de oorspronkelijke bewoners, zijnde Indianen, en de Marrons kent Suriname de volgende bevolkingsgroepen: Creolen, Hindoestanen, Javanen, Chinezen, Nederlanders en een aantal kleinere groepen van Europese afkomst. Eén van de oudste Joodse gemeenschappen van het Amerikaanse continent is ook hier te vinden.
Marrons
De Marrons zijn de directe afstammelingen van Afrikanen die tijdens de 17e eeuw uit voornamelijk West Afrika naar Suriname werden gebracht om er te werken als slaven. Nu leven nog vele van deze Marrons in dorpen langs de rivieren in het binnenland, enkele kilometers ten zuiden van de Atlantische Oceaan, richting de grens met Brazilië, aan de voet van het Amazone regenwoud alsook richting het oostelijk deel van dit land, dichtbij de grens met Frans Guyana.
Er zijn zes bestaande groepen van Marrons met elk hun eigen dorpshoofd of 'Granman' (opperhoofd). Zij heten de Ndjuka (ookwel genaamd Aucaners), de Saramaccaners, de Paramaccaners, de Matawai, de Aluku of Boni en de Kwinti. Elk van deze stammen is in staat geweest hun eigen authentieke Afrikaanse cultuur te behouden, evenals hun eigen taal. Hoewel de juiste datum van de aankomst van de eerste slaven uit West Afrika naar Suriname niet bekend is, wordt over het algemeen aangenomen dat zij hier naartoe zijn gebracht in het begin van de 16e eeuw. Wat voor u als bezoeker die het binnenland van Suriname wenst te bezoeken zeer uitzonderlijk is, is dat deze marrongemeenschappen nog precies zo leven als hun voorouders dat hebben gedaan, meer dan 400 jaar geleden. Dit authentiek gegeven is dan ook de meest belangrijke attractie.
Indianen van Suriname
Tot en met de 15e eeuw waren de Caraïben, de Arowakken en de Warao indianen de enige inwoners van Suriname. Een andere indianenstam, de Surinen geheten, kwam veel eerder voor in Suriname maar werden door de Caraïben verdreven. Door velen wordt beweerd dat de naam Suriname een afgeleide is van de naam van deze indianenstam. Vandaag de dag komen de Warao indianen alleen nog voor in Guyana en Venezuela. De vijf grootste stammen die in Suriname voorkomen zijn: de Caraïben, de Arowakken, de Trio’s, de Wajana’s en de Akurio’s.
De Indianen in Suriname werden heel lang in twee groepen verdeeld namelijk – de Benedenlandse Indianen', indianen die in het kustgebied leven, en de Bovenlandse Indianen, indianen die langs het kustgebied en de oevers van de grootste rivieren leven. De indianen aan de kust, de Caraïben en Arowakken, zijn veelal voortdurend in contact met de westerse samenleving. De binnenlandse stammen – de Trio’s, Akurio’s en Wajana’s leven in de verst gelegen gebieden, verspreid over geheel Zuid-Amerika en zijn zij slechts in de afgelopen 30 jaar regelmatig in contact geweest met de buitenwereld via de daar aanwezige missionarissen.
Reizen
De meeste wegen in Paramaribo zijn geasfalteerd. Zo ook de hoofdwegen naar Moengo (op weg naar Galibi), Overbridge, Brownsberg, Bakaaboto en Nickerie.
Reizen in Paramaribo
Reizen in de hoofdstad is mogelijk per bus of taxi. Let wel, de bussen rijden niet volgens een tijdsprogramma en de taxi’s zijn niet gecertificeerd en beschikken niet over een taximeter. Het hotel waar u logeert zal graag een taxi voor u regelen. Vraag vooraf altijd naar de prijs van de taxi rit.
Geografie
Gelegen aan de noordoost kust van Zuid-Amerika wordt de Republiek Suriname in het westen begrensd door Guyana, in het oosten door Frans Guyana en in het zuiden door Brazilië. Eén van de minst bevolkte tropische landen in de wereld; ongeveer 95% van de 450.000 inwoners leven in de hoofdstad Paramaribo en in kleine dorpjes langs de kust en rivieroevers.
Geschiedenis
Suriname ontstaat als slavenkolonie
Suriname komt in Nederlandse handen. Suriname is een deel van Guyana, de oude naam voor gebied tussen mondingen Amazone Orinoco. De Spanjaarden verkenden in 1499 de kust. Later zochten ze tevergeefs naar El Dorado (goudland). Fransen, Britten en Nederlanders vestigden zich als eerst aan de “wilde” kust. De Zeeuwen stichtten als eerste enkel kolonies in Guyana. Suriname werd door de Britten als kolonie gesticht en legden daar suikerplantages aan. Tijdens de oorlog tussen de Republiek en Groot-Brittannië veroverde de Zeeuwse vloot de Britse kolonie Suriname. Na besprekingen besloten dat Suriname van Nederland zou worden en “geruild” zou worden tegen nieuw Amsterdam, later New York.
Daarna bleef Suriname in Nederlands bezit totdat Zeeland de kolonie aan de West-Indische-Compagnie (WIC). Een jaar later werd de kolonie doorverkocht aan de Geoctrooieerde Sociëteit van Suriname. Deze sociëteit was een gemeenschappelijk bezit van de WIC. Daarna nam Nederland de macht over van Suriname, stelde een Gouverneur aan en sloot vrede met de indianen. De Gouverneur bevorderde het stichten van plantages.
De landbouw wordt in plantages georganiseerd
De plantage week sterk af van Europese landbouwbedrijven:
- de plantage was veel groter.
- het werk werd verricht door grote aantallen slaven.
- er werd slechts een product verbouwd.
- het doel was het maken van winst met het geïnvesteerd kapitaal.
Door deze punten kon men in de dun bevolkte tropische gebieden toch winst maken.
Toen de Zeeuwen Suriname veroverden waren er al ongeveer 170 plantages. Die bevonden zich allemaal aan de rivier. Later werd aan de kust het moeras ingepolderd. Later was het aantal plantages opgelopen tot 500. Na 1770 kwam er een achteruitgang. Door het absenteïsme, dat is dat de plantages worden bestuurt van mensen die niet eens in Suriname zijn. De plantages worden bestuurt door mensen die door de directeuren zijn aangesteld. Zij hebben ook administrators aangesteld voor de financiële zaken. Die hebben er belang bij om op korte termijn winst te maken, maar ze verliezen dan het oog voor wat er op de lange termijn moet gebeuren.
De 2e oorzaak is dat er steeds meer plantages kwamen waardoor de prijzen sterk daalden en zo de concurrentie niet aankonden. Zo werden er in de loop van de tijd veel plantages opgeheven. Toen de slavenhandel werd afgeschaft in 219 waren er nog maar 219 plantages over in Suriname.
Slaven, slavinnen en hun meesters
De aanvoer en verkoop van slaven was tot 1734 het monopolie van de WIC. Daarna werden er afspraken over gemaakt, maar die werden niet nagekomen.
De meeste slaven waren veldslaven. Zij werkten op plantages onder leiding van opzichters. Er waren ook ambachtsslaven en huisslaven. Zij hielden zich bezig met ambachten en het huishouden. De slaven waren niet helemaal rechteloos. De Gouverneur van Sommeldijck had de plantagewetten gemaakt. Veel meesters hielden zich er niet aan.
Bij verzet werden de slaven streng gestraft. Alleen waren de blanken met 3000 tegen de 45000 slaven. Dus als de slaven in opstand zouden komen zouden de blanken kansloos zijn. Dus er kwam een gespleten persoonlijkheid bij de blanken. Tegen blanken waren ze aardig, maar tegen slaven heel hard. Bij deze blanken ontstonden veel vooroordelen tegen de zwarten, de blanke voelden zich superieur, hetgeen dat nu nog steeds bestaat.
Vrije gekleurde en weggelopen slaven
Veel blanken namen slaven in huis als huidhoudster en vriendin. De slavinnen en kinderen die uit deze verhoudingen werden geboren kregen soms de vrijheid. Ook slaven die iets speciaals hadden gedaan kregen de vrijheid. De meeste vrijgelatenen trokken naar Paramaribo. Zo ontstond er een bovenlaag van blanken, een onderlaag van slaven en een midden laag van vrije gekleurde.
Af en toe vluchtten er ook slaven of kwam er op een plantage een opstond en vermoordden de slaven de blanken, de slaven vluchtten dan naar het binnenland. Daar in de moerassen waren ze veilig. Deze werden marrons genoemd. Er waren 3 groepen, de Djoeka’s, de Saramacceners en de Moetoeari’s, slaven die dorpen stichtten. Deze overvielen plantages om aan wapens te komen, zo ontstond er een dreiging voor de slaven-houders. Er werd vrede gesticht met de 3 groepen maar de Boni’s bleven tot 1793 met de strijd doorgaan. Marrons worden de bosnegers genoemd.
Aziaten worden Surinamers
De afschaffing van de slavernij. In Brits Guyana werd de slavernij in 1834 afgeschaft, in Frans Guyana in 1848. In Suriname gebeurde dat pas in 1863. In Nederland werd er gedemonstreerd tegen de slavernij door de Christelijken en de liberalen.Toen de slavernij was afgeschaft werden de slaven vrijgelaten. Er werd wel afgesproken dat ze 10 jaar met een contract moesten blijven werken. Dat voorkwam dat de ex-slaven massaal wegtrokken en dat er een economische crisis ontstond. De plantagehouders kregen voor elke vrijgelaten slaaf een schadevergoeding van 300 gulden. De plantages hadden dus 10 jaar om andere arbeidskrachten te zorgen. Toen de 10 jaar was afgelopen trokken de meeste slaven weg en begonnen een boerderijtje. Maar velen trokken naar Paramaribo voor werk. Vanwege de werkgelegenheid doordat Europese bedrijven naar Suriname kwamen.
De komst van de Hindoestanen
Om er voor te zorgen dat de plantages na Staatstoezicht genoeg arbeidskrachten hadden, kwam de Nederlandse regering met de Britten overeen dat ze in India arbeiders (Hindoestanen) mochten werven. Ze sloten dan een contract voor 5 jaar. De levensomstandigheden en gezondheid van deze contractarbeiders was slecht en er stierven er veel. Ook kwamen er veel in opstand tegen hun directeuren. Toen die periode was afgelopen keerden er 11700 Hindoestanen terug naar India. De anderen ruilden hun gratis terugreis voor een stukje grond in Suriname.
De Hindoestanen vormden in Suriname een gesloten groep. Ze spraken hun eigen taal, ze woonden bij elkaar, ze hadden ook dezelfde gewoonten. Door hard te werken konden de Hindoestanen bereiken dat hun kinderen konden studeren. Velen bleven daar en gingen er steeds meer invloed uitoefenen.
De komst van de Javanen
De geschiedenis van de Javanen lijkt veel op die van de Hindoestanen, zij werden ook als contractarbeiders naar Suriname gehaald. In tegenstelling tot de Hindoestanen bleven de Javanen na afloop van het contract op de plantages werken. Pas na het opheffen van de plantages gingen ze zich als zelfstandige boeren vestigen. Vaak kregen ze een deel van de plantage om op te verbouwen. De grote meerderheid van de Javanen was Moslim. Die gebruiken bleven een grote rol spelen. Na de 2e WO werd de afzondering van de Javanen minder. De lagere functies werden echter wel door de Javanen gevuld.
Suriname wordt onafhankelijk
Suriname zelfstandig binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Na de 2e WO begon de dekoloniseren van de koloniën. In Nederlands-Indië boden de nationalisten verzet tegen de Nederlanders. In Suriname was er minder sprake van. In Suriname hadden de meeste bevolkingsgroepen gemeenschappelijke ervaring opgedaan. Het gevoel van Surinamer te zijn kwam echter alleen voor bij de creolen. De creolen, Hindoestanen en de Javanen richtten een eigen politieke partij op. De creolen wilden onafhankelijkheid. De anderen niet. Er waren ook nieuwe verhoudingen met Nederland. Suriname kreeg zelfbestuur in het binnenlandse aangelegeheden, maar Nederland zou de defensie en buitenlandse zaken blijven doen. Dat werd vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk.
Suriname wordt een onafhankelijke republiek
In de jaren ’60 en ’70 streven de creolen steeds meer naar zelfstandigheid. De Hindoestanen en Javanen warren daartegen omdat ze bang waren dat de creolen dan zouden overheersen. Deze angst werd nog groter bij rassenontlusten waar vooral Hindoestanen slachtoffer werden. De leider van de creools partij, Joop Pengel, wilde samen met de andere bevolkingsgroepen verbroedering hebben. Na zijn dood kwam hier een eind aan. Toen het Nederlandse kabinet ook instemde voor onafhankelijkheid op korte termijn emigreerden veel mensen naar Nederland. Toen Suriname onafhankelijk werd, op 25 november 1975, bleven de rassenrellen uit. In december werd Suriname toegelaten tot de VN en in 1977 tot de organisatie van Amerikaanse Staten (OAS).
Een revolutie die mislukt
Militairen grijpen de macht. Toen Suriname onafhankelijk werd stond het economisch sterk. De bauxietindustrie zorgde voor bijna 75% van de export. De emigratie werd ook minder. Enkele jaren later werd de regering beschuldigd van corruptie, vriendjespolitiek, verkeerde besteding van het geld, waardoor het aantal emigranten weer steeg.
Daarna werd er door een groep onderofficieren een staatsgreep gepleegd. De bevolking wilde niks anders dan dat. Desi Bouterse bleek een sterke man onder de militairen en had banden met de marxistische staten Grenada en Cuba. In Suriname werd het verzet tegen Bouterse vooral gevoerd door de Moedervakbond. Bouterse dreef het verzet met harde hand terug. De mensen die tegen Bouterse waren werden naar Ford Zeelandia gebracht en gemarteld en daarna doodgeschoten, de decembermoorden. Veel mensen waren geschokt. Nederland gaf ook geen ontwikkelingshulp mee. Toen werden de economische problemen groter nadat de bauxietindustrie was ingestort. En er kwam nog een probleem bij. Een groepje bosnegers was een guerrillaoorlog in Oost Suriname gaan voeren. Het verzet werd geleid door Ronnie Brunswijk, een vroegere lijfwacht van Bouterse. Zij maakten de bauxietindustrie deels kapot. Het leger van Bouterse kon het junglecommando niet verslaan
Terugkeer naar de democratie
Tegenover al deze problemen wilde Bouterse meer steun van de bevolking. Daarom liet hij verkiezingen houden die door een partij waarin de oude creoolse, Hindoestaanse en Javaanse politieke partijen samen werkten. Deze regering, geleidt door Henck Arron kon echter niks doen wat tegen de zin van Bouterse was. Bouterse zette de regering af en hield in 1991 nieuwe regeringen. Deze verkiezing werd gewonnen door de partij die zich het nieuwe front noemde. Ronald Venetiaan was daarvan de President. Dit was de eerste regeringsleider die na de staatsgreep werkelijk macht had. Daarna trad Bouterse af. De strijd met het Junglecommando was ook ten einde gekomen. Van 1996 tot 2000 was Jules Wijdenbosch aan de macht, een aanhanger van Bouterse. Hij kwam aan de macht omdat hij zich vooral richtte op de onderste bevolkingsgroep. De economische situatie werd nog slechter.
Grote economische problemen
In de jaren ’70 brak er in het Westen een economische crisis uit. Daardoor werd de vraag naar bauxiet af. Doordat de legale export afnam ontstond er een illegale export waardoor enkelen heel erg rijk werden. Er kwam inflatie waardoor de mensen het moeilijk kregen. De regering gaf teveel uit aan het te grote ambtenarenstelsel waardoor er weinig geld overbleef voor onderwijs en gezondheidszorg. Door de afschaffing van de slavernij was de export sterk gedaald, die nu van de boerenbedrijfjes af kwam. In 1992 werd er tussen Suriname en Nederland een raamverdrag gesloten, dit betekende een nauwere samenwerking en de ontwikkelingshulp te hervatten. Vooralsnog vond Nederland de Surinaamse plannen voor economisch herstel te vaag.
Verschillen tussen de Bevolkingsgroepen
In Suriname is er onder alle bevolkingsgroepen een groot samenhorigheid gevoel dat wel eens leidt tot vriendjespolitiek en kliekvorming.
- In de bovenlaag bevinden zich in verhouding meer creolen en Hindoestanen dan andere mensen.
- In de middenlaag bestaat grotendeels uit Creolen en Hindoestanen.
- In de onderlaag zitten de Creolen, Javanen, Indianen en Bosnegers.
Op cultureel gebied zijn er veel verschillen tussen de bevolkingsgroepen, bijvoorbeeld met feestdagen. Ook worden er veel verschillende talen gesproeken. De belangrijkste zijn: Indiaans, Bosnegercreools, Sranan Tongo (Creools), Javaans, Chinees. Iedereen leert op school Nederlands. Een deel van de Creolen wil Nederlands vervangen door Sranan Tongo, die veel Surinamers spreken. Alleen mensen vrezen dan dat ze de banden met de Westerse cultuur zouden kunnen verliezen, als Sranan Tongo de Nederlandse Taal zou vervangen.
Klimaat
Suriname is een land van zonneschijn. Er gaat geen dag voorbij zonder zon, zelfs in de regentijd. Volgens Europese standaarden is Suriname natuurlijk een warm land maar vanwege de koele noordoost zeewind kent het land een gemiddelde temperatuur van 28 graden overdag, wat toch zeer aangenaam is. Dit geldt ook voor het binnenland waar de temperatuur ‘s nachts kan dalen tot 20 graden. De tropische (grote) regentijd is van half april tot half juli en de korte regentijd van december tot half februari. De twee droge tijden zijn van half juli tot november en van half februari tot half april.
Taal
Suriname kent vele talen. De officiële spreektaal is Nederlands maar Engels wordt eveneens overal gesproken zowel in Paramaribo als langs de kust. De taal die door het hele land gesproken wordt is het 'Sranan-Tongo', een lingua-franca bestaande uit Engels, Nederlands, Frans, Portugees en Afrikaans. Maar ook de verschillende ethnische groepen en stammen spreken nog steeds hun eigen talen.
Tijdverschil
Het tijdsverschil met Suriname is in de winter 4 uur vroeger dan in Nederland en in de zomer 5 uur vroeger dan in Nederland.